Trong quá trình trồng chanh dây, nhiều nhà vườn thường tập trung rất nhiều vào phân bón, thuốc phòng bệnh hay hệ thống tưới. Tuy nhiên có một kỹ thuật khá đơn giản nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của cây. Đó chính là cách bấm đọt chanh dây.
Không ít vườn chanh dây gặp tình trạng cây leo giàn chậm. Có vườn lên giàn nhưng tán không đều. Một số vườn lại có rất ít cành mang hoa. Khi gặp tình trạng này, nhiều người thường nghĩ do đất xấu hoặc do bón phân chưa đúng. Nhưng trong thực tế, nguyên nhân đôi khi lại nằm ở giai đoạn đầu khi tạo tán cho cây.
Bấm đọt là một thao tác nhỏ. Nhưng nếu thực hiện đúng thời điểm, cây sẽ phát triển rất khác. Tán cây đều hơn. Cành mang hoa nhiều hơn. Và giàn chanh dây cũng phủ kín nhanh hơn.
Vì sao cần bấm đọt chanh dây trong giai đoạn đầu
Cây chanh dây có đặc điểm sinh trưởng theo hướng leo thẳng lên trên. Khi cây mới trồng, thân chính thường phát triển rất nhanh. Ngọn sẽ vươn cao để tìm điểm bám trên giàn.
Nếu người trồng không can thiệp, cây sẽ tập trung nuôi một thân chính. Khi thân này vượt qua giàn, cây mới bắt đầu phát triển thêm cành phụ. Lúc này tán cây thường không đều. Một số vị trí trên giàn rất dày cành. Nhưng nhiều vị trí lại trống.
Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sau này. Bởi vì hoa chanh dây thường xuất hiện trên các cành mang trái. Nếu số lượng cành ít, số điểm ra hoa cũng giảm theo.
Khi áp dụng cách bấm đọt chanh dây đúng kỹ thuật, người trồng có thể chủ động điều khiển hướng phát triển của cây. Khi ngọn bị bấm, cây sẽ kích thích các mắt ngủ bên dưới phát triển. Từ đó hình thành các cành cấp một.
Những cành này sẽ được dẫn theo các hướng khác nhau trên giàn. Nhờ vậy tán cây phủ đều hơn. Ánh sáng phân bố tốt hơn. Và cây cũng có nhiều vị trí ra hoa hơn.
Nhiều vườn chanh dây phát triển kém vì bấm đọt sai thời điểm
Một trong những sai lầm phổ biến là bấm đọt quá sớm. Khi cây mới trồng được một thời gian ngắn, nhiều người đã tiến hành bấm ngọn. Lúc này cây chưa phát triển đủ thân và rễ. Khi ngọn bị bấm, cây không đủ sức để phát triển cành mới.
Hệ quả là cây phát triển chậm. Cành yếu. Tán cây không đều. Một số trường hợp cây còn bị chùn ngọn trong thời gian dài.
Ngược lại, cũng có nhiều vườn lại bấm đọt quá muộn. Khi thân chính đã vượt qua giàn khá cao, lúc này mới bắt đầu bấm. Khi đó cành phụ thường mọc ở vị trí quá cao. Việc dẫn cành trở nên khó khăn. Tán cây cũng khó phủ đều trên giàn.
Ngoài ra, nhiều nhà vườn sau khi bấm đọt lại giữ quá nhiều cành. Khi số lượng cành quá nhiều, dinh dưỡng bị phân tán. Cành phát triển yếu và dễ rối tán. Những vườn như vậy thường dễ bị sâu bệnh hơn.
Những vấn đề này cho thấy việc hiểu đúng cách bấm đọt chanh dây là rất quan trọng trong giai đoạn đầu của vườn.
Cách bấm đọt chanh dây đúng kỹ thuật
Thời điểm thích hợp để bấm đọt thường là khi cây đã leo gần tới giàn. Chiều cao thân lúc này thường khoảng hai mét. Khi ngọn vừa chạm hoặc gần chạm mặt giàn, đây là thời điểm rất thuận lợi để bấm đọt.
Khi bấm ngọn, phần đỉnh sinh trưởng sẽ bị loại bỏ. Điều này làm thay đổi hướng phát triển của cây. Các mắt ngủ nằm phía dưới sẽ bắt đầu hoạt động mạnh hơn. Sau vài ngày, các chồi mới sẽ xuất hiện.
Từ những chồi này, người trồng sẽ chọn ra các cành khỏe nhất. Thông thường chỉ nên giữ lại một số cành chính để dẫn theo các hướng khác nhau. Các cành còn lại có thể được tỉa bỏ để tránh rối tán.
Khi các cành cấp một phát triển, chúng sẽ tiếp tục phân nhánh. Từ đây cây bắt đầu hình thành hệ thống cành mang trái. Đây là nền tảng rất quan trọng cho giai đoạn ra hoa sau này.
Điều cần chú ý là sau khi bấm đọt, cây cần được chăm sóc ổn định. Nếu cây thiếu nước hoặc thiếu dinh dưỡng, các chồi mới sẽ phát triển yếu. Vì vậy việc quản lý phân bón và tưới nước vẫn cần được duy trì hợp lý.
Kinh nghiệm thực tế từ nhiều vườn chanh dây
Trong thực tế sản xuất, những vườn áp dụng đúng cách bấm đọt chanh dây thường có tốc độ phủ giàn khá nhanh. Tán cây phân bố đều. Ánh sáng lọt vào các tầng lá tốt hơn. Điều này giúp vườn ít bị ẩm độ cao và giảm nguy cơ nấm bệnh.
Ngược lại, những vườn không bấm đọt hoặc bấm sai thời điểm thường gặp nhiều vấn đề. Một số vườn có thân chính rất dài nhưng lại ít cành. Khi vào giai đoạn ra hoa, số lượng hoa thường không nhiều.
Ngoài ra, tán cây không đều cũng làm cho việc chăm sóc trở nên khó khăn. Khi phun phân bón lá hoặc thuốc phòng bệnh, những khu vực quá rậm sẽ khó tiếp xúc thuốc. Trong khi những khu vực trống lại không tận dụng được diện tích giàn.
Từ kinh nghiệm thực tế, nhiều nhà vườn cho rằng giai đoạn tạo tán ban đầu có ảnh hưởng rất lớn đến cả chu kỳ vườn. Nếu làm tốt từ đầu, việc chăm sóc sau này sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Những lưu ý sau khi bấm đọt chanh dây
Sau khi bấm đọt, cây sẽ bước vào giai đoạn phát triển chồi mới. Đây là giai đoạn khá nhạy cảm. Các chồi non thường rất mềm và dễ bị côn trùng tấn công.
Trong nhiều vườn, bọ trĩ và nhện đỏ thường xuất hiện ở giai đoạn này. Chúng có thể làm xoăn đọt hoặc làm chậm sự phát triển của cành mới. Vì vậy cần quan sát vườn thường xuyên để phát hiện sớm.
Ngoài ra, việc dẫn cành cũng rất quan trọng. Khi cành cấp một bắt đầu dài ra, người trồng cần hướng chúng theo các dây giàn. Điều này giúp cành phát triển đúng hướng và tránh chồng chéo.
Nếu để cành phát triển tự do, chúng có thể quấn vào nhau. Điều này khiến tán cây trở nên rối và khó quản lý sau này.
Kết luận
Trong kỹ thuật trồng chanh dây, có những thao tác tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại quyết định đến sự phát triển của cả vườn. Cách bấm đọt chanh dây là một trong những kỹ thuật như vậy.
Khi bấm đọt đúng thời điểm và đúng cách, cây sẽ tạo được bộ tán khỏe. Các cành phân bố đều trên giàn. Điều này giúp cây có nhiều vị trí ra hoa hơn và góp phần nâng cao năng suất.
Ngược lại, nếu bấm đọt quá sớm hoặc quá muộn, cây có thể phát triển lệch tán. Khi đó việc chăm sóc sẽ trở nên khó khăn hơn và hiệu quả sản xuất cũng giảm.
Vì vậy người trồng chanh dây nên chú ý giai đoạn tạo tán ban đầu. Một vườn chanh dây được tạo tán tốt từ đầu thường có nền tảng phát triển rất ổn định cho các vụ trái sau này.